Posty

Kupiec wśród marionetek *

Obraz
Zastanawiam się, czy Bolesław Prus, pisząc pod koniec XIX wieku powieść „Lalka” pozostanie ona dziełem wiecznie żywym i – można śmiało rzec – przesłoni inne jego literackie dokonania? Jest oważ powieść niewyczerpalnym źródłem tematów maturalnych, na jej podstawie powstał film fabularny oraz serial co i rusz przypominane w telewizji, obecnie powstają dwie kolejne ekranizacje, a naród dyskutuje, kto będzie lepszym Wokulskim: Dorociński czy Schuchardt. Co jakiś czas adaptacja dziejów miłości Stanisława i Izabeli trafia na deski sceniczne. W lutym 2010 roku odbyła się w Teatrze Muzycznym im. Danuty Baduszkowej w Gdyni musicalowa jej wersja. Rok później bezpośrednio stamtąd transmitowała ją TVP Kultura, która w przedostatni dzień 2025 roku przypomniała musical „Lalka” w reżyserii Wojciecha Kościelniaka. Renia Gosławska i Rafał Ostrowski. Fot. Teatr Muzyczny w Gdyni Doświadczenie Wojciecha Kościelniaka w realizacji spektakli o charakterze muzycznym jest niebagatelne, także jeśli chodz...

Pandemia jak morze *

Obraz
Najnowsza premiera Teatru Polskiego Radia, słuchowisko „O człowieku, co wlazł do morza (i chyba nie wylezie)” Krysi Bednarek w reżyserii Jarosława Tumidajskiego, jest pokłosiem I edycji konkursu ogłoszonego przez Teatr Telewizji pod hasłem „Narracje Nieobecne” , którego motywem przewodnim była pandemia COVID-19. Ewa Konstancja Bułhak i Sara Lityńska. Fot. Cezary Piwowarski Jury, przyznając autorce drugie wyróżnienie, zaznaczyło w werdykcie, iż doceniło jej „dostrzeżenie destrukcyjnego wpływu pandemii na młode pokolenie”, a ponadto podkreśliło jej „wyobraźnię, językową sprawność i oryginalną konstrukcję świata”. I rzeczywiście, wszystkie te elementy w sztuce Krysi Bednarek można odnaleźć, choć nie jest to zadanie łatwe, ponieważ autorka tworzy świat nieco odrealniony, momentami dziwny – choć można się zastanowić, czy rzeczywistość okresu pandemii, gdy ludzie mieli ograniczony lub całkowicie niemożliwy kontakt ze sobą, nie wydaje się właśnie taka: niecodzienna, dziwna. Już sa...

Zwierzę też człowiek *

Obraz
  Przed laty kabaret Elita śpiewał piosenkę, w której padały – wśród innych – następujące słowa: „Do serca przytul psa, weź na kolana kota, weź lupę, popatrz – pchła!”. „Daj spokój, pchła to też istota” – to ostatnie wydaje się szczególnie istotne w kontekście najnowszej premiery w Teatrze Jaracza w Łodzi, czyli teatralnej adaptacji powieści Olgi Tokarczuk " Prowadź swój pług przez kości umarłych" , wyreżyserowanej przez Lenę Frankiewicz.   Milena Lisiecka jako Duszejko. Fot. Natalia Kabanow Na podstawie tej powieści z 2009 roku Agnieszka Holland i Kasia Adamik nakręciły film "Pokot ", którego współscenarzystką była sama Olga Tokarczuk. Autorką łódzkiej adaptacji i dramaturżką jest Sandra Szwarc , zatem fabuła dla sporej grupy widzów nie stanowi tajemnicy, a ujawnienie rozwiązania kryminalnej zagadki nie będzie w tym przypadku recenzenckim grzechem. Konwencja powieści detektywistycznej, nazywanej niekiedy thrillerem ekologicznym, posłużyła noblistce przed...

Miłość silniejsza niż śmierć *

Obraz
Barbara Radziwiłłówna zaistniała w masowej wyobraźni Polaków, stając się poniekąd ikoną popkultury, na początku lat 80. ubiegłego wieku, dzięki serialowi „Królowa Bona” i filmowi „Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny” z rolą uroczej Anny Dymnej. Słuchowisko Iwony Rusek „Spadła gwiazda mej pani”, wyreżyserowane dla radiowej Dwójki przez Dariusza Błaszczyka, z pewnością nie będzie miało takiej „siły rażenia”, ale warto poświęcić chwilę i odnaleźć je w zasobach internetowych Polskiego Radia, bo zaiste warto. Martyna Byczkowska i Józef Pawłowski. Fot. Krzysztof Świeżak/Polskie Radio Nieprzypadkowo Program Drugi Polskiego Radia zaplanował emisję na 7 grudnia – tego dnia przypadała 475. rocznica koronacji wielkiej księżnej litewskiej, drugiej żony króla Zygmunta Augusta, na królową Polski. Dzień wcześniej mijała 505. rocznica jej urodzin. Akcja słuchowiska Iwony Rusek rozpoczyna się właśnie 7 grudnia 1550 roku, tuż po zakończeniu uroczystości koronacji. Zygmunt August znajduje...

Spokój nas nie uratuje *

Obraz
  Już pierwsze dźwięki słuchowiska „Co wy tu robicie?” Rafała Wojasińskiego, wyreżyserowanego przez Waldemara Modestowicza i opracowanego muzycznie przez Małgorzatę Małaszko - Stasiewicz w Teatrze Polskiego Radia, nie wróżą niczego dobrego — trochę jak u Mickiewicza: „ciemno wszędzie, głucho wszędzie, co to będzie…”. Przemysław Bluszcz i Jacek Braciak. Fot. Piotr Podlewski A jako że radiowy teatr nazywany jest teatrem wyobraźni, wyobraźmy sobie późny wieczór. W jedynym bodaj zamieszkałym wiejskim domu małżeństwo ( Anna Grycewicz i Przemysław Bluszcz ) szykuje się do nocnego odpoczynku. Niespodziewanie w ich mieszkaniu pojawia się ktoś, kto może być pensjonariuszem pobliskiego zakładu dla umysłowo chorych albo zwiastunem czegoś strasznego. Nie jest on obcy małżeństwu — odwiedził ich już poprzedniego dnia, obiecując, że to jego ostatnia wizyta, że wreszcie da im tak upragniony spokój. Tymczasem zaczyna ich obrażać, zarzucając im głupotę, brak „urody życia”; żąda herba...

Dwugłos o sprawach rozmaitych *

Obraz
Literaturoznawca, historyk literatury, profesor nauk humanistycznych, a nawet – już drugą kadencję – rektor Uniwersytetu Śląskiego, Ryszard Koziołek, od pewnego czasu publikuje swoje felietony w tygodniku „Polityka”. Pięćdziesiąt z nich ukazało się nakładem krakowskiego Wydawnictwa Znak w książce zatytułowanej „Świat w oczach sąsiadki”, która trafiła do księgarń 26 listopada bieżącego roku. Okładkę zaprojektował Jacek Świdziński. Fot. Wydawnictwo Znak Tytuł może być nieco mylący, zbyt dobitnie podkreślający znaczenie tajemniczej sąsiadki w postrzeganiu świata przez autora. Dlaczego tajemniczej? Bo nie wiadomo, czy istnieje naprawdę, czy – jak sugeruje Koziołek we wstępnym rozdziale „ Jak dobrze mieć sąsiadkę” – została wykreowana przez jego wyobraźnię. A może stanowi kompilację obu tych wariantów? W każdym razie jej zadaniem jest reprezentowanie kobiecego punktu widzenia, czy – szerzej – bycie swoistym vox populi w sprawach, które ją denerwują, dziwią, oburzają, rzadzie...