Wieczór wspomnień ze Stanem Borysem w Dworze Amelii

Jego znakiem rozpoznawczym jest piosenka „Jaskółka uwięziona” Janusza Kępskiego z tekstem Kazimierza Szemiotha. Ale Stan Borys (pseudonim artystyczny Stanisława Guzka) w ciągu kilkudziesięciu lat kariery wylansowała wiele innych hitów, by wspomnieć choćby „Annę”, „Spacer dziką plażą”, „To ziemia”, „Krzyczę przez sen” czy „Idę drogą nieznaną”. Wokalista 23 listopada 2025 roku był gościem Dworu Amelii Anny i Tadeusza Zarębskich w Rudzie Kościelnej.

Spotkanie ze Stanem Borysem w Dworze Amelii. Fot. Krzysztof Krzak

84 – letni dziś artysta z widocznymi oznakami stanu po wylewie dzielił się z licznie przybyłą publicznością wspomnieniami swojej kariery muzycznej, choć nie tylko, bowiem działalność artystyczną rozpoczynał jako rekwizytor w Teatrze im. Siemaszkowej w Rzeszowie, gdzie również statystował w kilku spektaklach. Dopiero w 1965 roku rozpoczął współpracę z Tadeuszem Nalepą i jego zespołem Blackout. Po dwóch latach związał się z formacją Stan Borys i Bizony. To z tym zespołem za wykonanie piosenki „To ziemia” otrzymała nagrodę dziennikarzy na VI KFPP w Opolu. W 1972 roku zdobył nagrodę (za wykonanie utworu „Wierzę drzewom”) na festiwalu w Atenach. To utorowało mu drogę do zaśpiewania w następnym roku na opolskim festiwalu „Jaskółki uwięzionej”, która wcześniej była sekowana przez cenzurę. Kłopotów z tym urzędem w karierze Stana Borysa było jednak więcej. Dotyczyły nie tylko tekstów piosenek, ale również nazwa zespołów czy wreszcie wyglądu artysty kojarzącego się cenzorom z Chrystusem, tym bardziej, że elementem jego stroju był krzyż. To w końcu doprowadziło artystę do emigracji za ocean. Paszport pomógł mu załatwić znajomy pułkownik. W USA przebywał Borys do 2004 roku.

Anna Maleady i Stan Borys. Fot. Krzysztof Krzak

Wspomnienia snute w Dworze Amelii, a przeplatane nagraniami bohatera spotkania, dotyczyły nie tylko okresu amerykańskiego w życiu Borysa (od pięciu lat znowu tam mieszka wspólnie z partnerką Anną Maleady, towarzyszącą mu wraz z dwoma pieskami – Muzą i Apollem – w Rudzie Kościelnej). Piosenkarz wspominał też jak doszło do nagrania duetu z Marylą Rodowicz („Dziś prawdziwych Cyganów już nie ma”) czy udziału w oratorium „Zagrajcie nam dzisiaj wszystkie srebrne dzwony” i w filmie „uciec jak najbliżej” Janusza Zaorskiego. Sporo miejsca poświecono również miłości Borysa do poezji, zwłaszcza Cypriana Kamila Norwida. Piosenkarz ze swadą, na jaką pozwoliła mu choroba, wyrecytował dwa jego wiersze. A po spotkaniu był czas na podpisywanie płyt i zdjęcia z tym jednym z najznakomitszych polskich wokalistów.

Płyty Stana Borysa. Fot. Krzysztof Krzak

Legendarny Stan Borys był 11. gościem cyklu „Dworskie Spotkania Mistrzów”, w którym gościli m.in. Emilia Krakowska, Jerzy Bralczyk, Sława Przybylska, Urszula Dudziak, Beata Pawlikowska, Izabela Trojanowska, Czesław Mozil i Janusz Chabior.